Etymology and origin of the Portuguese word comigo
- Confidence
- Established
- Formation
- Compound
- First attested
- 1200s Cantigas de Santa Maria More words from the 13th century
- Ultimate origin
- Latin cum,mēcum
Etymology tree
From the same root
Pronunciation
Forms
comigo[1] Houaiss records the old forms comego and conmigo (13th century), cõmjgo (14th) and commiguo (15th).[2] The spelling commigo was usual before the reforms: Figueiredo (1899) refers comigo to it.[3][1]
Etymology
It is formed from Portuguese com + migo.[2][1][4] The old Old Galician-Portuguese migo, also Old Galician-Portuguese mego, is from Latin mēcum (“with me”), which is mē (“me”) with the postposed cum (“with”).[2][1][5] Since the preposition inside it was no longer felt, it was added a second time in front.[2][6] Houaiss thinks this doubling may already go back to Vulgar Latin *cumecum, since it is also found in Spanish conmigo, Old Italian commeco and Dalmatian konmaik.[2][7] The vowel /i/ of the last part in place of the /e/ of Old Galician-Portuguese comego is due to the stressed pronoun Old Galician-Portuguese mi, today mim.[2][6]
Galician comigo is formed in the same way.[8] García de Diego records Old Spanish migo and Old Spanish comigo as well as the Portuguese word.[9]
Earliest recorded meaning
The word is recorded from the 13th century.[2] The Cantigas de Santa Maria have it in que a leixes e te vaas comigo “that you leave her and go with me”, and the cantigas d'escarnho in Pedr' Amigo de Sevilha's dizede-lhi que comigo albergastes “tell him that you lodged with me”.[10]
Semantic evolution
The simple migo (mego) lived on beside comigo in the cantigas, alone and after con, as in nen Pero Galego for ora con mego.[11] It has since gone out of use, and comigo serves for all the senses of “with me”: company, fica comigo; one's own mind, pensei comigo; concern, isso não é comigo; and keeping, o livro está comigo.[12][13] Nascentes notes that in Brazil the first syllable is pronounced nasal, by analogy with contigo and consigo.[6]
Timeline
- 13th century – first records, also as comego and conmigo.[2][10]
- 14th century – the spelling cõmjgo.[2]
- 1431 – comigo in the Vida do honrado Infante Josafat (witness 1431–1446).[14]
- 1611 – Barbosa renders Comigo by Latin mecum.[15]
- 1899 – Figueiredo heads the word commigo.[3]
Meanings
Pronoun
- with me: the form the pronoun eu takes after the preposition com: falou comigo ontem.[2][16][1]
- In my company: vem comigo ao mercado.[2][12]
- At the same time as me, together with me: cantem comigo.[13][12]
- To myself, in my own mind: pensei comigo que era tarde.[12][17]
- Concerning me, aimed at me: aquela indireta era comigo?[12][4]
- In my keeping or possession; my responsibility: as chaves estão comigo.[12][4]
Related words
References
- ^ a b c d e f g h Wiktionary, the free dictionary, https://en.wiktionary.org
- ^ a b c d e f g h i j k Houaiss, Antônio; Villar, Mauro de Salles (2001), Dicionário Houaiss da língua portuguesa, Rio de Janeiro: Objetiva, p. s.v. comigo
- ^ a b Figueiredo, Cândido de (1899), Novo diccionário da língua portuguesa, 1st ed., 2 vols., Lisboa: Tavares Cardoso & Irmão, p. s.v. comigo
- ^ a b c Aulete, Francisco Júlio Caldas, Dicionário contemporâneo da língua portuguesa (1st ed. 1881), online as Aulete Digital, Rio de Janeiro: Lexikon, https://aulete.com.br, p. s.v. comigo
- ^ Lewis, Charlton T.; Short, Charles (1879), A Latin Dictionary, Oxford: Clarendon Press, p. s.v. mecum
- ^ a b c Nascentes, Antenor (1966), Dicionário etimológico resumido, Rio de Janeiro: Instituto Nacional do Livro, p. s.v. comigo
- ^ Real Academia Española; Asociación de Academias de la Lengua Española (2014–), Diccionario de la lengua española, 23rd ed., online version 23.8, https://dle.rae.es, p. s.v. conmigo
- ^ Estraviz, Isaac Alonso, Dicionário Estraviz, https://estraviz.org, p. s.v. comigo
- ^ García de Diego, Vicente (1985), Diccionario etimológico español e hispánico, 2nd ed., Madrid: Espasa-Calpe (1st ed. 1954), p. s.v. mecum
- ^ a b Instituto da Lingua Galega, Dicionario de dicionarios do galego medieval (DDGM), ed. Ernesto González Seoane, Santiago de Compostela: Universidade de Santiago de Compostela, https://ilg.usc.gal/ddgm, p. s.v. comigo
- ^ Universo Cantigas: Glosario da poesía medieval profana galego-portuguesa, A Coruña: Instituto da Lingua e Literatura (ILLA), Universidade da Coruña, https://www.universocantigas.gal, p. s.v. migo
- ^ a b c d e f Porto Editora (2013), Grande Dicionário da Língua Portuguesa, Porto: Porto Editora, p. 2248
- ^ a b Ferreira, Aurélio Buarque de Holanda, Novo dicionário Aurélio da língua portuguesa, digital edition, p. s.v. comigo
- ^ Centro de Linguística da Universidade de Lisboa, CTA – Corpus de Textos Antigos, https://teitok.clul.ul.pt/cta, p. s.v. comigo
- ^ Barbosa, Agostinho (1611), Dictionarium lusitanicolatinum, Braga: Fructuoso Lourenço de Basto (CLP transcription, Universidade de Aveiro), p. s.v. comigo
- ^ Academia das Ciências de Lisboa, Dicionário da Língua Portuguesa, revised online edition (2023–) of the Dicionário da Língua Portuguesa Contemporânea (2001), https://dicionario.acad-ciencias.pt, p. s.v. comigo
- ^ Michaelis: Moderno Dicionário da Língua Portuguesa, São Paulo: Melhoramentos (online as Michaelis Dicionário Brasileiro da Língua Portuguesa, https://michaelis.uol.com.br), p. s.v. comigo
Related etymologies
Cite this entry
“Comigo.” Etymologically, 15 Nov. 2026, etymologically.com/pt/comigo. Accessed 16 Nov. 2026.
Last edited on . ·