Etymologically

Etymology and origin of the Portuguese word comigo

Confidence
Established
Formation
Compound
First attested
1200s Cantigas de Santa Maria More words from the 13th century
Ultimate origin
Latin cum,mēcum
Etymology tree
inherited borrowed derived
Latin cum
Aromanian cu
Italian con
Portuguese com
Portuguese comigo
Romanian cu
Spanish con
English cum
From the same root
Latin cumque ← cum
Latin mēcum ← cum
Latin quondam ← cum
Latin quoniam ← cum
Portuguese contigo ← com
Romanian cuminte ← cu

Pronunciation

  • Brazil: /koˈmi.ɡu/, /kuˈmi.ɡu/[1]
  • Portugal: /kuˈmi.ɡu/, [kuˈmi.ɣu][1]
  • Portugal, Southern: /kuˈmi.ɡu/, /kõˈmi.ɡu/[1]

Forms

comigo[1] Houaiss records the old forms comego and conmigo (13th century), cõmjgo (14th) and commiguo (15th).[2] The spelling commigo was usual before the reforms: Figueiredo (1899) refers comigo to it.[3][1]

Etymology

It is formed from Portuguese com + migo.[2][1][4] The old Old Galician-Portuguese migo, also Old Galician-Portuguese mego, is from Latin mēcum (“with me”), which is mē (“me”) with the postposed cum (“with”).[2][1][5] Since the preposition inside it was no longer felt, it was added a second time in front.[2][6] Houaiss thinks this doubling may already go back to Vulgar Latin *cumecum, since it is also found in Spanish conmigo, Old Italian commeco and Dalmatian konmaik.[2][7] The vowel /i/ of the last part in place of the /e/ of Old Galician-Portuguese comego is due to the stressed pronoun Old Galician-Portuguese mi, today mim.[2][6]

Galician comigo is formed in the same way.[8] García de Diego records Old Spanish migo and Old Spanish comigo as well as the Portuguese word.[9]

Earliest recorded meaning

The word is recorded from the 13th century.[2] The Cantigas de Santa Maria have it in que a leixes e te vaas comigo “that you leave her and go with me”, and the cantigas d'escarnho in Pedr' Amigo de Sevilha's dizede-lhi que comigo albergastes “tell him that you lodged with me”.[10]

Semantic evolution

The simple migo (mego) lived on beside comigo in the cantigas, alone and after con, as in nen Pero Galego for ora con mego.[11] It has since gone out of use, and comigo serves for all the senses of “with me”: company, fica comigo; one's own mind, pensei comigo; concern, isso não é comigo; and keeping, o livro está comigo.[12][13] Nascentes notes that in Brazil the first syllable is pronounced nasal, by analogy with contigo and consigo.[6]

Timeline

  • 13th century – first records, also as comego and conmigo.[2][10]
  • 14th century – the spelling cõmjgo.[2]
  • 1431 – comigo in the Vida do honrado Infante Josafat (witness 1431–1446).[14]
  • 1611 – Barbosa renders Comigo by Latin mecum.[15]
  • 1899 – Figueiredo heads the word commigo.[3]

Meanings

Pronoun

  1. with me: the form the pronoun eu takes after the preposition com: falou comigo ontem.[2][16][1]
  2. In my company: vem comigo ao mercado.[2][12]
  3. At the same time as me, together with me: cantem comigo.[13][12]
  4. To myself, in my own mind: pensei comigo que era tarde.[12][17]
  5. Concerning me, aimed at me: aquela indireta era comigo?[12][4]
  6. In my keeping or possession; my responsibility: as chaves estão comigo.[12][4]

References

  1. ^ a b c d e f g h Wiktionary, the free dictionary, https://en.wiktionary.org
  2. ^ a b c d e f g h i j k Houaiss, Antônio; Villar, Mauro de Salles (2001), Dicionário Houaiss da língua portuguesa, Rio de Janeiro: Objetiva, p. s.v. comigo
  3. ^ a b Figueiredo, Cândido de (1899), Novo diccionário da língua portuguesa, 1st ed., 2 vols., Lisboa: Tavares Cardoso & Irmão, p. s.v. comigo
  4. ^ a b c Aulete, Francisco Júlio Caldas, Dicionário contemporâneo da língua portuguesa (1st ed. 1881), online as Aulete Digital, Rio de Janeiro: Lexikon, https://aulete.com.br, p. s.v. comigo
  5. ^ Lewis, Charlton T.; Short, Charles (1879), A Latin Dictionary, Oxford: Clarendon Press, p. s.v. mecum
  6. ^ a b c Nascentes, Antenor (1966), Dicionário etimológico resumido, Rio de Janeiro: Instituto Nacional do Livro, p. s.v. comigo
  7. ^ Real Academia Española; Asociación de Academias de la Lengua Española (2014–), Diccionario de la lengua española, 23rd ed., online version 23.8, https://dle.rae.es, p. s.v. conmigo
  8. ^ Estraviz, Isaac Alonso, Dicionário Estraviz, https://estraviz.org, p. s.v. comigo
  9. ^ García de Diego, Vicente (1985), Diccionario etimológico español e hispánico, 2nd ed., Madrid: Espasa-Calpe (1st ed. 1954), p. s.v. mecum
  10. ^ a b Instituto da Lingua Galega, Dicionario de dicionarios do galego medieval (DDGM), ed. Ernesto González Seoane, Santiago de Compostela: Universidade de Santiago de Compostela, https://ilg.usc.gal/ddgm, p. s.v. comigo
  11. ^ Universo Cantigas: Glosario da poesía medieval profana galego-portuguesa, A Coruña: Instituto da Lingua e Literatura (ILLA), Universidade da Coruña, https://www.universocantigas.gal, p. s.v. migo
  12. ^ a b c d e f Porto Editora (2013), Grande Dicionário da Língua Portuguesa, Porto: Porto Editora, p. 2248
  13. ^ a b Ferreira, Aurélio Buarque de Holanda, Novo dicionário Aurélio da língua portuguesa, digital edition, p. s.v. comigo
  14. ^ Centro de Linguística da Universidade de Lisboa, CTA – Corpus de Textos Antigos, https://teitok.clul.ul.pt/cta, p. s.v. comigo
  15. ^ Barbosa, Agostinho (1611), Dictionarium lusitanicolatinum, Braga: Fructuoso Lourenço de Basto (CLP transcription, Universidade de Aveiro), p. s.v. comigo
  16. ^ Academia das Ciências de Lisboa, Dicionário da Língua Portuguesa, revised online edition (2023–) of the Dicionário da Língua Portuguesa Contemporânea (2001), https://dicionario.acad-ciencias.pt, p. s.v. comigo
  17. ^ Michaelis: Moderno Dicionário da Língua Portuguesa, São Paulo: Melhoramentos (online as Michaelis Dicionário Brasileiro da Língua Portuguesa, https://michaelis.uol.com.br), p. s.v. comigo

Related etymologies

Cite this entry

“Comigo.” Etymologically, 15 Nov. 2026, etymologically.com/pt/comigo. Accessed 16 Nov. 2026.

Last edited on . ·