Etymology and origin of the Portuguese word conselho
- Confidence
- Established
- Formation
- Inherited
- First attested
- 1200s 13th-century texts, spelt cõsello More words from the 13th century
- Inherited from
- Latin consilium
- Ultimate origin
- Latin cōnsulō
Etymology tree
Derivations
From the same root
Pronunciation
Forms
conselho m (plural conselhos)[1] Old Galician-Portuguese wrote conselho, consello, cõsello and conssello;[2][3] Houaiss also has cuselho (14th century) and comsselho (15th).[2][3]
Etymology
It is inherited from Latin cōnsilium (“deliberation; council; advice”), written Old Galician-Portuguese consello and Old Galician-Portuguese conselho in the oldest texts.[2][3][1] Nascentes considers it a semi-learned development.[4] The learned borrowing of the same Latin word is consílio, which Houaiss first finds in a dictionary of 1949–1958.[2][5][1]
The same Latin word is Galician consello, Spanish consejo, Catalan consell, French conseil and Italian consiglio.[6][1][7] The Latin noun is formed from cōnsulō (“to deliberate, consult”) with the suffix -ium.[8][1]
Earliest recorded meaning
The cantigas of the 13th century use the word mostly for help or a way out of trouble: tal que conselho nom me sei “so that I know no remedy for myself” (Airas Engeitado), Mais, amigas, conselho há d'haver “but, friends, there must be a way” (João Garcia de Guilhade).[9][10] Common phrases were dar conselho, filhar conselho “to take advice” and sen conselho “helpless”.[10] The sense “deliberative assembly” is also medieval.[11]
Semantic evolution
Morais (1789) gives the senses “advice given or received”, “intention, resolution” and “a board of councillors for public administration”, as in Conselho de Estado.[12] Figueiredo (1899) and Silva Bastos (1912) record carta de conselho, an honorary title granted by the king.[13][14]
Modern dictionaries list many institutional senses: governing boards, school and university councils, courts martial (conselho de guerra) and family councils.[2][15] The word passed into Tetum as konsellu.[1]
Timeline
- 13th century – first records, as cõsello.[2][3]
- 14th century – conselho in the Trasladação de S. Nicolau.[16]
- 1569 – Cardoso glosses conselho with Latin consilium.[17]
- 1712–1728 – Bluteau lists dar conselho, pedir conselho and tomar conselho.[18]
- 1789 – Morais records Conselho de Estado.[12]
- 1899 – Figueiredo records carta de conselho.[13]
Meanings
Noun
- advice, an opinion on what someone should do: Pedi-lhe um conselho sobre o emprego.[2][15][1]
- Good sense, prudence: uma pessoa de bom conselho.[2][15]
- A considered opinion or a decision taken after reflection.[2]
- A council or board, a body that advises, decides or administers, public or private.[2][19][1]
- An assembly of ministers; a court, especially a military one: conselho de guerra.[2][20]
- A meeting of the teachers of a school or university.[2][21]
Word family
- aconselhar
- aconselhamento
- aconselhável
- conselheiro
Related words
Usage notes
Aurélio sends the reader to compare the similar-sounding concelho.[15] In Rio de Onor, in north-eastern Portugal, conselho is the name of the assembly of one representative from each household.[22]
References
- ^ a b c d e f g h i j k l Wiktionary, the free dictionary, https://en.wiktionary.org
- ^ a b c d e f g h i j k l Houaiss, Antônio; Villar, Mauro de Salles (2001), Dicionário Houaiss da língua portuguesa, Rio de Janeiro: Objetiva, p. s.v. conselho
- ^ a b c d Cunha, Antônio Geraldo da (2010), Dicionário etimológico da língua portuguesa, 4th ed., Rio de Janeiro: Lexikon, p. s.v. conselho
- ^ Nascentes, Antenor (1966), Dicionário etimológico resumido, Rio de Janeiro: Instituto Nacional do Livro, p. s.v. conselho
- ^ Houaiss, Antônio; Villar, Mauro de Salles (2001), Dicionário Houaiss da língua portuguesa, Rio de Janeiro: Objetiva, p. s.v. consílio
- ^ Meyer-Lübke, Wilhelm (1935), Romanisches etymologisches Wörterbuch, 3rd ed., Heidelberg: Winter, p. 2164
- ^ Nascentes, Antenor (1955), Dicionário etimológico da língua portuguesa, vol. 1: Nomes comuns, Rio de Janeiro (1st ed. 1932, preface by W. Meyer-Lübke), p. 132
- ^ Glare, P. G. W., ed. (2012), Oxford Latin Dictionary, 2nd ed., Oxford: Oxford University Press, p. s.v. consilium
- ^ Lopes, Graça Videira; Ferreira, Manuel Pedro et al. (2011–), Cantigas Medievais Galego-Portuguesas [online database], Lisboa: Instituto de Estudos Medievais, FCSH/NOVA, https://cantigas.fcsh.unl.pt, p. s.v. conselho
- ^ a b Instituto da Lingua Galega, Dicionario de dicionarios do galego medieval (DDGM), ed. Ernesto González Seoane, Santiago de Compostela: Universidade de Santiago de Compostela, https://ilg.usc.gal/ddgm, p. s.v. conselho
- ^ Universo Cantigas: Glosario da poesía medieval profana galego-portuguesa, A Coruña: Instituto da Lingua e Literatura (ILLA), Universidade da Coruña, https://www.universocantigas.gal, p. s.v. conselho
- ^ a b Silva, António de Morais (1789), Diccionario da lingua portugueza composto pelo padre D. Rafael Bluteau, reformado, e accrescentado, 2 vols., Lisboa: Simão Thaddeo Ferreira, p. 1, 313
- ^ a b Figueiredo, Cândido de (1899), Novo diccionário da língua portuguesa, 1st ed., 2 vols., Lisboa: Tavares Cardoso & Irmão, p. 334
- ^ Silva Bastos, José Timóteo da (1912), Diccionario etymologico, prosodico e orthographico da lingua portugueza, Lisboa: Parceria António Maria Pereira, p. s.v. conselho
- ^ a b c d Ferreira, Aurélio Buarque de Holanda, Novo dicionário Aurélio da língua portuguesa, digital edition, p. s.v. conselho
- ^ Centro de Linguística da Universidade de Lisboa, CTA – Corpus de Textos Antigos, https://teitok.clul.ul.pt/cta, p. s.v. conselho
- ^ Cardoso, Jerónimo (1569–1570), Dictionarium ex lusitanico in latinum sermonem, Lisboa: João Álvares (CLP transcription, Universidade de Aveiro), p. s.v. conselho
- ^ Bluteau, Raphael (1712–1728), Vocabulario portuguez e latino, 8 vols. + 2 supplement vols., Coimbra / Lisboa (CLP transcription, Universidade de Aveiro), p. s.v. conselho
- ^ Academia das Ciências de Lisboa, Dicionário da Língua Portuguesa, revised online edition (2023–) of the Dicionário da Língua Portuguesa Contemporânea (2001), https://dicionario.acad-ciencias.pt, p. s.v. conselho
- ^ Michaelis: Moderno Dicionário da Língua Portuguesa, São Paulo: Melhoramentos (online as Michaelis Dicionário Brasileiro da Língua Portuguesa, https://michaelis.uol.com.br), p. s.v. conselho
- ^ Dicionário Priberam da Língua Portuguesa, Lisboa: Priberam Informática, https://dicionario.priberam.org, p. s.v. conselho
- ^ Instituto da Lingua Galega, Tesouro do léxico patrimonial galego e portugués (TLPGP), Santiago de Compostela: Universidade de Santiago de Compostela, https://ilg.usc.gal/tesouro, p. s.v. conselho
Related etymologies
Cite this entry
“Conselho.” Etymologically, 15 Nov. 2026, etymologically.com/pt/conselho. Accessed 16 Nov. 2026.
Last edited on . ·