tang

Forms

tang f (plural tangen, diminutive tangetje n)^[1]

Etymology

It is inherited from Middle Dutch tanghe, inherited from Old Dutch tanga, inherited from Proto-West Germanic *tangu, inherited from Proto-Germanic *tangō.^[2][1][3] The same word is Old Saxon tanga, Old High German zanga (modern German Zange), Old Frisian tange, Old English tang, whence English tongs, and Old Norse tǫng.^[2][4] It is related to tengan (“to press on, hasten”) and tengja (“to tie together”), from Proto-Germanic *tangijan- (“to squeeze together”).^[2] Kroonen calls it an old derivative of the root of Proto-Germanic *tinganą (“to press upon”).^[4][1]

Most etymologists trace it to Proto-Indo-European *denḱ- (“to bite”), the root of Ancient Greek δάκνω (dáknō, “to bite”): the tongs were “the biter”, a tool that bites and so pinches things together.^[2][5][6] Medieval Latin shows the same change in Medieval Latin mordax (“pincers”), from Latin mordāx (“biting”).^[2] De Vries objected that an abstract sense makes a poor starting point for the name of an old tool, and that the etymology separates the word from tengel; he preferred a root *deḱ- “to tear”.^[7][8] The EWN does not find these objections convincing.^[2] The Old Dutch word was borrowed into Old French tanque.^[3]

Earliest recorded meaning

Old Dutch tanga glosses Latin forceps in a text of the second half of the 10th century from the north-eastern Lower Rhine area.^[2][3] In Middle Dutch the surname vander tanghe is recorded at Bruges in 1282, and in 1285 a West Flemish text speaks of de tanghe dar men mede vte dede dat licht, the snuffer “with which the light was put out”.^[9][2]

Semantic evolution

Middle Dutch tange named tongs of many kinds: pincers, sealing tongs, snuffers, and a part of a timber frame in carpentry.^[10] Later dictionaries describe the fire tongs of the household hearth and the tongs smiths used to hold hot iron.^[6] Sayings come from the fire tongs: dat slaat als een tang op een varken “it has nothing to do with it”, already in 1636 as het past ghelijck een tanghe op een swijn.^[6][11] Its oldest form was sluit als een tang op een varken,^[12][13] and zo vies dat men het met geen tang zou aanraken “too dirty to touch with tongs” is recorded in 1681.^[13]

Tang for a spiteful woman is recorded in 1829, tang van een wijf in 1856, and ouwe tang “old hag” in 1903.^[2] M. de Vries and Veth derived this sense from Malay sétan “devil”,^[14][15][16] but Moltzer, Stoett and the EWN see it as the tool's name used figuratively, as other tool names serve as terms of abuse in dialects.^[14][2][5]

The word was borrowed into Indonesian tang, Papiamentu tan (older tang), Sranan Tongo tanga and Negerhollands tang, and into French as étangue, a large pair of tongs used in minting.^[17][7]

Timeline

• 951–1000 – Old Dutch tanga glosses Latin forceps.^[2][3]
• 1282 – The surname vander tanghe is recorded at Bruges.^[9]
• 1285 – Middle Dutch tanghe “snuffer” is recorded.^[9][2][18]
• 1636 – Ghelijck een tanghe op een swijn “like tongs on a pig” is recorded.^[6]
• 1829 – Tang “spiteful woman” is recorded.^[2]
• 1856 – Tang van een wijf is recorded.^[2]
• 1903 – Ouwe tang “old hag” is recorded.^[2]

Meanings

Noun

1. pliers, tongs or pincers: a tool of two arms turning on a pivot, for gripping or cutting.^[11][1]
2. (pejorative, informal) A spiteful woman, a shrew.^[11][1][19]
3. A pincer movement, in which an attacker closes in on the enemy from two advanced wings.^[11]
4. One of the claws of scorpions, earwigs and similar animals.^[11]

Word family

• nijptang
• knijptang
• kniptang
• krultang
• pijptang
• waterpomptang
• buigtang
• kurktang
• suikertang
• ijstang
• friseertang
• schroeftang
• tangverlossing
• tengel

Related words

• English tongs
• German Zange

Usage notes

A separate word tang was the name of certain coins of India and the East Indies, recorded from 1596 and taken from tanga, a word used in India.^[6]

References

1. ^ a b c d e f Wiktionary, the free dictionary, https://en.wiktionary.org
2. ^ a b c d e f g h i j k l m n o Philippa, Marlies; Debrabandere, Frans; Quak, Arend; Schoonheim, Tanneke; Sijs, Nicoline van der (2003–2009), Etymologisch woordenboek van het Nederlands, 4 vols., Amsterdam: Amsterdam University Press; online via etymologiebank.nl
3. ^ a b c d Oudnederlands Woordenboek (2009–), Instituut voor de Nederlandse Taal, Leiden; gtb.ivdnt.org
4. ^ a b Kroonen, Guus (2013), Etymological Dictionary of Proto-Germanic, Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series 11, Leiden / Boston: Brill
5. ^ a b Franck, Johannes; Wijk, Nicolaas van (1912), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2nd ed., 's-Gravenhage: Nijhoff
6. ^ a b c d e Vries, Matthias de; Winkel, L. A. te, et al. (1882–1998), Woordenboek der Nederlandsche Taal, 29 vols., 's-Gravenhage / Leiden: Nijhoff / Sijthoff / SDU; supplement 2001; gtb.ivdnt.org
7. ^ a b Vries, Jan de (1971), Nederlands etymologisch woordenboek, Leiden: Brill
8. ^ Vries, Jan de; Tollenaere, Félicien de (2004), Etymologisch woordenboek: onze woorden, hun oorsprong en ontwikkeling, 23rd ed., Utrecht: Het Spectrum, p. 378
9. ^ a b c Pijnenburg, W. J. J., et al. (2001), Vroegmiddelnederlands woordenboek: woordenboek van het Nederlands van de dertiende eeuw in hoofdzaak op basis van het Corpus-Gysseling, Leiden: Instituut voor Nederlandse Lexicologie; gtb.ivdnt.org
10. ^ Verwijs, Eelco; Verdam, Jacob (1885–1929), Middelnederlandsch woordenboek, 11 vols., 's-Gravenhage: Nijhoff; gtb.ivdnt.org
11. ^ a b c d e Van Dale Groot woordenboek hedendaags Nederlands (2014), Utrecht / Antwerpen: Van Dale Uitgevers
12. ^ Veen, P. A. F. van; Sijs, Nicoline van der (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2nd ed., Utrecht / Antwerpen: Van Dale Lexicografie
13. ^ a b Winschoten, Wigardus à (1681), Seeman: behelsende een grondige uitlegging van de Neederlandse konst- en spreekwoorden, voor soo veel die uit de seevaart sijn ontleend, Leiden
14. ^ a b Stoett, F. A. (1923–1925), Nederlandsche spreekwoorden, spreekwijzen, uitdrukkingen en gezegden, 4th ed., 3 vols., Zutphen: Thieme
15. ^ Veth, P. J. (2003 [1889]), Uit Oost en West: verklaring van 1000 woorden uit Nederlands-Indië, ed. Nicoline van der Sijs, with additions by H. Kern, Amsterdam: Atlas
16. ^ Sijs, Nicoline van der (2005), Groot leenwoordenboek, Utrecht / Antwerpen: Van Dale
17. ^ Sijs, Nicoline van der (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag: Sdu; with additions from the Uitleenwoordenbank (2015)
18. ^ Sijs, Nicoline van der (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam / Antwerpen: Veen
19. ^ Coster, Marc de (2007), Groot scheldwoordenboek: van apenkont tot zweefteef, Antwerpen: Standaard