Etymologically
Log in

soort

This is the current revision of this entry, as edited by bogdan on 21 October 2026 at 15:39. This address is a permanent link to this version.
Changes in this edit History

Pronunciation

Forms

soort n (plural soorten, no diminutive)[1] It is neuter or common gender in the general sense (het soort, de soort), but only common gender in the biological sense.[1][2][3]

Etymology

It is inherited from Middle Dutch sorte, borrowed from French sorte (“sort, class”), from Latin sors (“lot, share, rank; manner”), genitive ⟨sortis⟩.[4][5][1] The EWN derives the Latin noun probably from the root of Latin serō (“to string together”), since a lot was drawn from a row, the root of serie.[4] Franck and Van Wijk, De Vries and Vercoullie take the French word in turn from Italian sorta.[6][7]

It came in as a trade word: “lot” gave “class of goods”, which in turn gave “quality, kind”.[7][6] Middle Low German has sorte from 1381, while early modern German took Sorte directly from French, and the English word sort has the same French source.[7][6]

Earliest recorded meaning

The first record is from about 1350, in die es comen van onser soorte, “who belongs to our circle”.[4][8] The trade sense follows in 1450: drie sortten van inghelse lakenen, “three sorts of English cloth”.[4]

Semantic evolution

Kiliaan's dictionary of 1599 gives sort, soorte as “quality, sort, type”, and in 1602 a text speaks of een sekere soorte van hart hout, “a certain kind of hard wood”.[4][9] The biological sense “species” appears in 1666, de soort in wezen houwen, “to keep the species alive”.[4] Een soort (van), “a kind of, something like”, is recorded from 1714, people van het allergemeenste soort, “of the lowest sort”, from 1763, and soort as “quality” in een soortje minder (1809).[4][9] The adjective soortelijk came in the late 18th century, and soortelijk gewicht “specific gravity” was in use by 1888.[4]

The proverb soort zoekt soort, “like seeks like”, replaced the older gelijk zoekt gelijk: Tuinman has soorte by soorte (1727), and the modern wording is quoted from 1868.[10][9] In Jewish Amsterdam de rechte soort! was ironic, “just what you'd expect from him!”.[11][12]

Dutch soort passed into German as Sorte in the sense “quality class”, into Sranan Tongo as sortu, and into Negerhollands and Berbice Dutch.[13][1]

Timeline

  • c. 1350 – Van onser soorte, “of our circle”.[4][8]
  • 1450 – Drie sortten van inghelse lakenen, a trade use.[4]
  • 1599 – Kiliaan lists sort, soorte.[4]
  • 1666 – The biological sense “species”.[4]
  • 1714 – Een soort van hoffelykheit, “a kind of courtesy”.[4]
  • 1727 – Soorte by soorte in Tuinman's proverbs.[9]
  • 1888 – Soortelijk gewicht “specific gravity”.[4]

Meanings

Noun

  1. a kind, sort, a group of people or things that share certain features: Wat voor soort muziek luister je?[2][3][1]
  2. quality, grade: appels van de eerste soort.[2][9]
  3. (een soort (van)) something like, a kind of: Het was een soort feest.[2][4]
  4. (biology) a species, a group of organisms that can interbreed, ranked below the genus.[2][1][14]

Word family

  • soortelijk
  • boomsoort
  • graansoort
  • houtsoort
  • lettersoort
  • plantensoort
  • ondersoort
  • soortgelijk
  • soortgenoot
  • soortnaam
  • sorteren
  • assortiment
  • English sort

Usage notes

Enig in zijn soort means unique of its kind, and met alle soorten van genoegen is a jocular “with the greatest pleasure”.[2][9] In alle soorten en maten means in every variety.[2]

References

  1. ^ a b c d e f g Wiktionary, the free dictionary, https://en.wiktionary.org
  2. ^ a b c d e f g Van Dale Groot woordenboek hedendaags Nederlands (2014), Utrecht / Antwerpen: Van Dale Uitgevers
  3. ^ a b Algemeen Nederlands Woordenboek (2009–), Instituut voor de Nederlandse Taal, Leiden; anw.ivdnt.org
  4. ^ a b c d e f g h i j k l m n o Philippa, Marlies; Debrabandere, Frans; Quak, Arend; Schoonheim, Tanneke; Sijs, Nicoline van der (2003–2009), Etymologisch woordenboek van het Nederlands, 4 vols., Amsterdam: Amsterdam University Press; online via etymologiebank.nl
  5. ^ Veen, P. A. F. van; Sijs, Nicoline van der (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2nd ed., Utrecht / Antwerpen: Van Dale Lexicografie
  6. ^ a b c Franck, Johannes; Wijk, Nicolaas van (1912), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2nd ed., 's-Gravenhage: Nijhoff
  7. ^ a b c Vries, Jan de (1971), Nederlands etymologisch woordenboek, Leiden: Brill
  8. ^ a b Sijs, Nicoline van der (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam / Antwerpen: Veen
  9. ^ a b c d e f Vries, Matthias de; Winkel, L. A. te, et al. (1882–1998), Woordenboek der Nederlandsche Taal, 29 vols., 's-Gravenhage / Leiden: Nijhoff / Sijthoff / SDU; supplement 2001; gtb.ivdnt.org
  10. ^ Stoett, F. A. (1923–1925), Nederlandsche spreekwoorden, spreekwijzen, uitdrukkingen en gezegden, 4th ed., 3 vols., Zutphen: Thieme
  11. ^ Beem, H. (1974), Uit Mokum en de mediene: Joodse woorden in Nederlandse omgeving, Assen: Van Gorcum
  12. ^ Kamp, Jacob van de; Wijk, Jacob van der (2006), Koosjer Nederlands: Joodse woorden in de Nederlandse taal, Amsterdam: Contact
  13. ^ Sijs, Nicoline van der (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag: Sdu; with additions from the Uitleenwoordenbank (2015)
  14. ^ WikiWoordenboek (Dutch Wiktionary), nl.wiktionary.org