Etymologically

facilitare

Etymology and origin of the Italian word facilitare

Confidence
Established
Formation
Derivation
First attested
1460 before 1460, Savonarola, De regimine More words from the 15th century
Ultimate origin
Latin faciō
Etymology tree
inherited borrowed derived
Latin faciō
Aromanian fac
Catalan fer
French faire
Italian fare
Romanian face
Spanish hacer
Latin facilis
English facile
French facile
Italian facile
Italian facilitare
French faciliter
English facilitate
Spanish fácil
From the same root
English surfeit ← faciō
French affaire ← faciō
French défaire ← faciō
Latin afficiō ← faciō
Latin assuefacio ← faciō
Latin calefaciō ← faciō
Latin clārificus ← faciō
Latin commonefaciō ← faciō
Latin cōnficiō ← faciō
Latin dēficiō ← faciō
Latin disfaciō ← faciō
Latin efficiō ← faciō
Latin facessō ← faciō
Latin facibilis ← faciō
Latin facienda ← faciō
Latin faciēs ← faciō
Latin facinus ← faciō
Latin factiō ← faciō
Latin factitō ← faciō
Latin factor ← faciō
Latin factūra ← faciō
Latin factus ← faciō
Latin fortificō ← faciō
Latin frīgefactō ← faciō
Latin īnficiō ← faciō
Latin interficiō ← faciō
Latin iūstificō ← faciō
Latin labefaciō ← faciō
Latin liquefaciō ← faciō
Latin mollificō ← faciō
See all derived words →

Pronunciation

  • /fa.t͡ʃi.liˈta.re/[1]

Forms

facilitare (first-person singular present facìlito, first-person singular past historic facilitài, past participle facilitàto, auxiliary avére)[1]

Etymology

It is formed from Italian facile + -itare.[2][3][1] Devoto groups it with abilitare and debilitare, verbs formed with this suffix on adjectives.[4] The GDLI derives it from facilità.[4][5]

The adjective is learned: it is from Latin facilis (“that can be done, easy”), from faciō (“to do, make”).[6][7]

Earliest recorded meaning

DELI's first record is Savonarola's De regimine, before 1460, with the sense “to make easier”.[6] An older example credited to the preacher Giordano da Pisa, found in the Crusca dictionaries and Tommaseo, is a forgery.[6][8] Nocentini and GRADIT date the verb to 1527.[7][2]

Semantic evolution

In the 16th century Machiavelli, Guicciardini and Tasso use the verb for making a task, an undertaking or a conquest easier, removing the obstacles in its way.[5] Tommaseo records a musical sense, training someone to play with ease.[9] In commerce the verb came to mean “to spread payments” and, in banking, “to grant a client credit”.[2][10]

French had faciliter from the 15th century, and English facilitate came from French.[11]

Timeline

  • Before 1460 – Savonarola's De regimine has the first record.[6]
  • 1527 – The verb is in general use.[7][2]

Meanings

Verb

  1. To make easy or easier, to facilitate, ease: la nuova strada facilita i collegamenti.[2][12][3]
  2. To favour, help along.[2]
  3. (commerce) To spread payments over time, to allow instalments.[2][12][10]
  4. (banking) To grant a client credit.[2][10][13]

Word family

  • facilitazione
  • facilitamento
  • facilitato

References

  1. ^ a b c Wiktionary, the free dictionary, https://en.wiktionary.org
  2. ^ a b c d e f g h De Mauro, Tullio (ed.) (2003), Grande dizionario italiano dell'uso, CD-ROM version 2.0, Torino: UTET
  3. ^ a b Sabatini, Francesco; Coletti, Vittorio; Manfredini, Manuela (2026), Dizionario italiano Sabatini Coletti, digital ed., Milano: Sansoni / Rizzoli Larousse
  4. ^ a b Devoto, Giacomo (1968), Avviamento alla etimologia italiana: dizionario etimologico, 2nd ed., Firenze: Le Monnier
  5. ^ a b Battaglia, Salvatore; Bàrberi Squarotti, Giorgio (1961–2002), Grande dizionario della lingua italiana, 21 vols., Torino: UTET; digital ed. Accademia della Crusca
  6. ^ a b c d Cortelazzo, Manlio; Zolli, Paolo (1999), Dizionario etimologico della lingua italiana, 2nd ed. by Manlio Cortelazzo and Michele A. Cortelazzo, Bologna: Zanichelli
  7. ^ a b c Nocentini, Alberto; Parenti, Alessandro (2010), l'Etimologico: vocabolario della lingua italiana, Firenze: Le Monnier
  8. ^ Tesoro della Lingua Italiana delle Origini (1997–), Opera del Vocabolario Italiano, CNR, Firenze; tlio.ovi.cnr.it
  9. ^ Tommaseo, Niccolò; Bellini, Bernardo (1861–1879), Dizionario della lingua italiana, 4 vols., Torino: UTET
  10. ^ a b c Vocabolario della lingua italiana Treccani (2011), Roma: Istituto della Enciclopedia Italiana
  11. ^ Stammerjohann, Harro, et al. (2008), Dizionario di italianismi in francese, inglese, tedesco, Firenze: Accademia della Crusca; online at difit.italianisticaonline.it
  12. ^ a b Devoto, Giacomo; Oli, Gian Carlo; Serianni, Luca; Trifone, Maurizio (2026), Nuovo Devoto–Oli: il vocabolario dell'italiano contemporaneo, digital ed., Milano: Le Monnier
  13. ^ Gabrielli, Aldo (2020), Grande dizionario italiano, digital ed., Milano: Hoepli

Related etymologies

  • no · also from Latin
  • cosa · also from Latin
  • a · also from Latin
  • mio · also from Latin
  • uno · also from Latin
  • si · also from Latin
  • sapere · also from Latin
  • fare · also from Latin
Cite this entry

“Facilitare.” Etymologically, 14 Nov. 2026, etymologically.com/it/facilitare. Accessed 14 Nov. 2026.

Last edited on . ·