Etymologically
Log in

moment

This is the current revision of this entry, as edited by bogdan on 21 October 2026 at 15:39. This address is a permanent link to this version.
Changes in this edit History

Pronunciation

  • /moːˈmɛnt/[1]

Forms

moment n (plural momenten, diminutive momentje n)[1]

Etymology

It is inherited from Middle Dutch moment, borrowed partly through French moment (“moment”) (1119) from Latin mōmentum (“movement; moment; weight”).[2][1][3] The Latin noun is a derivative of the verb Latin moveō (“to move”), and Van Veen and Van der Sijs explain it as contracted from ⟨movimentum⟩, what gives the impulse, so a decisive instant.[2][3] The Dutch stress and the pronunciation of ⟨-ment⟩ follow the Latin word or older Dutch words in ⟨-ment⟩.[4][5] The word motor has the same Latin source.[2]

Earliest recorded meaning

Middle Dutch eenen corten momente, “a short while”, is found in 1400–20, and in 1437 een moment of een oghenblic, “a moment or a twinkling of an eye”.[2] Van der Sijs dates the word to 1485.[6][3]

Semantic evolution

The Woordenboek der Nederlandsche Taal calls the word common in everyday language from the 17th century on: in 1658 a fleet of the States could be in één moment in the Sound.[5] The sense “moment of force” in mechanics was taken separately from Latin momentum, as in French.[5] The word is neuter, but masculine in the south.[5]

Dutch gave the word to Indonesian momén and Sranan momenti.[7] The phrase op een gegeven moment “at a given moment”, made famous by Johan Cruijff, was translated into Spanish as en un momento dado.[7]

Timeline

  • 1400–20 – Middle Dutch eenen corten momente “a short while”.[2]
  • 1437 – Een moment of een oghenblic.[2]
  • 1485 – The word in Van der Sijs's dating.[6]
  • 1658 – In één moment of a fleet's swift arrival.[5]

Meanings

Noun

  1. A point in time: op dat moment ging de bel.[8][9]
  2. A very short time: heb je een momentje?.[8][10][1]
  3. (physics) A moment of force, the product of certain forces and vectors.[8][1][9]

Word family

  • impulsmoment
  • Kodakmoment
  • krachtmoment
  • momenteel
  • momentopname

Usage notes

Bij momenten means “now and then”, and een helder moment is a brief return to clear thinking or a good idea.[8]

References

  1. ^ a b c d e Wiktionary, the free dictionary, https://en.wiktionary.org
  2. ^ a b c d e f Philippa, Marlies; Debrabandere, Frans; Quak, Arend; Schoonheim, Tanneke; Sijs, Nicoline van der (2003–2009), Etymologisch woordenboek van het Nederlands, 4 vols., Amsterdam: Amsterdam University Press; online via etymologiebank.nl
  3. ^ a b c Veen, P. A. F. van; Sijs, Nicoline van der (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2nd ed., Utrecht / Antwerpen: Van Dale Lexicografie
  4. ^ Franck, Johannes; Wijk, Nicolaas van (1912), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2nd ed., 's-Gravenhage: Nijhoff
  5. ^ a b c d e Vries, Matthias de; Winkel, L. A. te, et al. (1882–1998), Woordenboek der Nederlandsche Taal, 29 vols., 's-Gravenhage / Leiden: Nijhoff / Sijthoff / SDU; supplement 2001; gtb.ivdnt.org
  6. ^ a b Sijs, Nicoline van der (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam / Antwerpen: Veen
  7. ^ a b Sijs, Nicoline van der (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag: Sdu; with additions from the Uitleenwoordenbank (2015)
  8. ^ a b c d Van Dale Groot woordenboek hedendaags Nederlands (2014), Utrecht / Antwerpen: Van Dale Uitgevers
  9. ^ a b WikiWoordenboek (Dutch Wiktionary), nl.wiktionary.org
  10. ^ Algemeen Nederlands Woordenboek (2009–), Instituut voor de Nederlandse Taal, Leiden; anw.ivdnt.org